Міхаіл Груца: “Са 100-гадовай гісторыі Панямонскай школы я настаўнічаў у ёй 30 год”

У Панямонскую школу Міхаіл Груца прыйшоў вучыцца ў 1942 годзе, а развітаўся з ёй у 2002-м. Меркаваў, што праз некалькі гадоў занядбання яна разбурыцца, згіне. Але стварэнне Моладзевага цэнтра падарыла будынку былой школы другое жыццё.

Груца-3

Першы клас — ваенны

Міхаіл Міхайлавіч нарадзіўся ў Панямонцах ў 1934-м. А ў 1942-м пайшоў у мясцовую школу.

— Была нямецкая акупацыя, — узгадвае ён. — Заняткі праводзіў настаўнік па прозвішчу Санцэвіч.

2015-05-10 17.07.54

Час ад часу мусілі раней сыходзіць з урокаў. Скажуць, што немцы едуць — і дзеці ціхенька і непрыкметна ўздоўж берага Нёмана разбягаліся па хатах. Заходзілі ў вёску савецкія патрызаны ці прадстаўнікі Арміі Краёвай — таксама дзяцей з-за перасцярогі адпраўлялі дадому.

Двор з “мурашамі”

— Раней дзяцей было шмат, — тлумачыць Міхаіл Груца. — Выйдзеш на перапынку ў школьны двор, а там дзяцей — бы мурашоў.

Понемонцы-костер

І гэта ня дзіўна. Калісьці ў Панямонцах было больш за 100 хат, а ў іх звыш за 600 жыхароў. У сям’і — па тры-пяць дзяцей. Вось і атрымлівалася, што на кожнай паралелі было па два класы.

Зачынілі ў 2002-м

Міхаіл Міхайлавіч вярнуўся ў родную школу ў 1972 годзе. І пасля 30 год адпрацаваў настаўнікам. Выкладаў геаграфію і працоўнае навучанне для хлопчыкаў.

Груца-2

— Так і настаўнічаў да 2002 года, да самога закрыцця школы, — гаворыць ён. — На той мрмант ва ўсіх класах засталося толькі 29 чалавек.

Понемонцы-весь дом-2 (2)

Школу зачынілі, яе вучняў перавялі ў Пескі. Такі ж лёс напаткаў і некалькіх навучальных устаноў на тэрыторыі сельсавета.

Захавалі і адрамантавалі

— Калі зачынілі школу, я непакоіўся, што пройдзе некалькі гадоў, і будынак будзе занядбаны, яго расцягнуць на будматэрыялы, — прызнавецца Міхаіл Груца.

Аднак, па яго словах, знайшлася ў вёсцы жанчына, што жыла побач са школай. Яна і прыглядала за будынкам, каб ніхто яго не псаваў.

Понемонцы-ремонт-2

А потым будынак было школы аддалі грамадскай арганізацыі “Хрысціянская садружнасць дарослых і маладых” (YMCA Беларусь). З тае пары пачалі займацца рамонтам, ладзіць летнікі.

понемонцы-логотип

Больш за 100 гадоў таму

— Вось гэтую частку школы пабудавалі яшчэ ў 1913 годзе, — праводзіць эксурсію Міхаіл Груца. — Былі два класы і памяшканне, дзе жыў настаўнік. Для вучняў быў адкрыты ўваход з вуліцы. Іх настаўнік заходзіў у свой пакой з адваротнага боку — з двара.

Пазней школы дабудоўвалі ў два этапы. Падчас апошняга адкрылі сталоўку і інтэрнат для часовага пражывання вучняў. Гэта было ў 70-я гады мінулага стагоддзя. Менавіта гэтую частку апошнім часам актыўна рамантуюць валанцёры YMCA Беларусь.

Понемонцы-учитель вереран 30 лет

Жывы напамін аб салідным “узросце” школы — вялікія дрэвы, які дагэтуль ўпрыгожваць край школьнага двара на беразе Нёмана. Жыхары Панямонцаў расказваюць, што гэтыя дрэвы пасадзілі вучні школы. І было гэта вельмі даўно – каля 90 гадоў таму.

Сакрэт прыцягнення

— Цяпер ў Панямонцах жывуць толькі 7 хлопчыкаў і 23 дзяўчынкі, — расказвае Міхаіл Груца і ўсміхаецца. — Усе яны — прыкладна майго ўзросту, пенсіянеры.

Понемонцы-жители

Праўда, ёсць яшчэ і дачнікі. Месца прыгожае, правабнае. Таму прыезджыя аднаўляюць старыя дамы ці будуюць новыя.

Неман-небо (2)

Акрамя таго, рэгулярна прыязджаюць валанцёры ў былую школу, на базе якой развіваюць Моладзевы цэнтр. Такім чынам, Панямонская школа атрымала другое жыццё.

Руслан Ананьеў

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте, как обрабатываются ваши данные комментариев.