Каляды ў Панямонцах: “імпартная” Каза, эмоцыі і пачастункі

З каляднай зоркай, спевамі, танцамі ды шчырымі пажаданнямі дабрабыту жыхароў вёскі Панямонцы Лідскага раёна наведалі валанцёры YMCA Беларусі. У гэты раз святочная працэсія атрымалася “міжнароднай”.

Па добрай традыцыі ў адукацыйны цэнтр “Панямонцы” прыехалі валанцёры з розных куткоў Беларусі. Сёлета да іх далучыўся прадстаўнік Германііі.

Размеркаванне роляў і “рэквізіту”, трошкі часу на рэпетыцыі. І гучная кампанія рушыла па вясковай вуліцы. Наперадзе – чалавек з каляднай зоркай, якую вырабілі наведвальнікі клуба “Y–teens” з Берасця і пазычылі панямонскім калядоўшчыкам. Услед – Каза, Мядзведзь ды іншыя.

– Ролі мы звычайна размяркоўваем папросту: той, хто ведае песні, спявае. Хто не ведае, той і Каза, – з гумарам распавядае каардынатарка вандроўкі Яўгенія Сядова з YMCA Мінска. – Гэтым разам Каза была замежная, як мы казалі, «імпартная». Бо такую ролю аддалі нямецкаму валанцёру Ёшуа, які зараз жыве ў Беларусі і дапамагае ў дзейнасці YMCA Берасця. І з ёй ён выдатна справіўся. Маляўніча падаў ды танцаваў.

За дзве гадзіны калядоўшчыкі наведалі пяць хат. Былі гатовы і больш. Але з-за моцных маразоў некаторыя з вяскоўцаў паехалі гасцяваць да родных у горад.

– Калядавала я ўпершыню, – падзялілася ўражаннямі Алёна Парсюкевіч з YMCA Мінска. – Раней хадзіла з песнямі і пажаданнямі па роднай вёсцы на Вялікдзень. Але без касцюмаў і “тэатралізацыі”. А ў Панямонцах гэта ўсё было. Было цікава, весела і чароўна. Выдатная кампанія! І бачыць радасць у вачах вясковых жыхароў, да якіх мы завіталі ў госці, – такое шчасце, такі скарб!

Вяскоўцы шчодра аддзячылі калядоўшчыкаў, пачаставалі іх хатнімі нарыхтоўкамі – агуркамі, памідорамі, грыбамі ды іншымі прысмакамі. Пасля шчадравання яго ўдзельнікі сабраліся ў адукацыйным цэнтры “Панямонцы” на святочную вячэру, паспявалі пад гітару.

Калядаванне — традыцыя з дахрысціянскімі каранямі, яна цесна звязана з зімовым сонцастаяннем і культам продкаў. Увечары група сялян апраналася ў жывёл (Казу, Тура, Бусла, Зайца), а таксама ў Дзеда, Бабу, Цыгана, Чорта і хадзілі па вёсцы або ехалі на вазку ці санках. Яны спыняліся ля кожнага двара, і кожны гаспадар павінны быў запрасіць іх у хату, Калядоўнікі спявалі, танцавалі, гралі на дудзе і бубне, ладзілі імправізаваныя сцэны. Напрыканцы выступлення яны ў форме песні ці вершаванага звароту жадалі гаспадарам багацця, здароўя, сямейнага ладу. Цэнтральным персанажам звычайна была Каза.

Руслан Ананьеў
Фота Сяргея «Старога» Сіроткіна, Алеся Лапаціна

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

*

Этот сайт использует Akismet для борьбы со спамом. Узнайте как обрабатываются ваши данные комментариев.